Kroki Nedir? Ne Demek, Ne İşe Yarar?

Kroki, bir yerin kuşbakışı görünümünü gösteren çizimdir — ama iki ayrı anlamı vardır ve sık karıştırılır. Günlük ve okul kullanımında kroki ölçeksizdir: kabataslak bir yer tarifi. Ruhsat başvurularında istenen kroki ise ölçeklidir — 1/50 veya 1/100 ölçeğinde çizilir, ölçülendirilir ve mimar tarafından imzalanır. Bir kurum size "kroki getirin" dediyse kastedilen ikincisidir. Bu rehberde ikisinin farkını, krokinin harita ve rölöveden ayrıldığı noktaları ve nasıl çizildiğini anlattık.

Kroki örneği mi arıyorsunuz? Ruhsat başvurusunda gerçekten kullanılmış 28 çizimi kroki çizimi örnekleri sayfasında (28 gerçek çizim) inceleyebilirsiniz — bu yazı krokinin ne olduğunu anlatıyor.

Son güncelleme: 12 Eylül 2026

Mekânınız bu şartlara uyar mı? Birkaç soruyu yanıtlayın; kaç şartın karşılandığını, kaçının netleşmesi gerektiğini 1 dakikada görün. İstanbul Kroki & Rölöve Çizimi →Şartları kontrol edin — 1 dakika →ya da WhatsApp’tan sorun

Kroki nedir?

Kroki; bir dükkân, ofis, eczane veya sağlık biriminin odalarını, bölümlerini, kapı ve pencere yerlerini gerçek ölçüleriyle, ölçekli olarak (genellikle 1/50 ya da 1/100) gösteren kuşbakışı yerleşim planıdır. Amacı, mekânın büyüklüğünü ve iç düzenini resmî bir belgeyle ortaya koymaktır. Ruhsat veren kurum, krokiye bakarak mekânın ilgili yönetmelikteki asgari alan, bölüm ve erişim şartlarını karşılayıp karşılamadığını değerlendirir.

Kroki ne demek?

Kroki kelimesi Fransızca croquis'den gelir ve sözlük anlamı "taslak çizim"dir. Günlük dilde elle çizilmiş kaba bir yer tarifi için de kullanılır; bu yüzden "kroki" denince çoğu kişinin aklına defter kenarına çizilen basit bir şema gelir.

Resmî işlerde kastedilen ise bu değildir. Ruhsat başvurusunda istenen kroki, ölçekli ve mimar imzalı bir teknik belgedir. Yani günlük kullanımdaki "kroki" ile kurumun istediği "kroki" aynı kelime olsa da aynı şey değildir: ilkinde ölçü şart değildir, ikincisinde ölçü ve imza olmadan belge kabul edilmez. Bu ayrım, başvuruların geri dönmesinin en yaygın sebeplerinden biridir.

Kroki ne işe yarar, nerede istenir?

Krokinin başlıca kullanım yeri ruhsat başvurularıdır. Bir eczane, muayenehane, diş kliniği, fizyoterapi veya diyetisyen merkezi açarken; ayrıca işyeri açma ve çalışma ruhsatı gereken dükkân ve ofisler için başvuru dosyasına ölçekli kroki eklenir. Kroki olmadan ya da ölçüsüz/imzasız bir çizimle yapılan başvurular eksik sayılır ve iade edilir.

Kroki, harita ve rölöve arasındaki fark

Harita geniş bir araziyi veya bölgeyi kuşbakışı gösterirken, kroki tek bir mekânın iç yerleşimini ölçekli gösterir. Rölöve ise mevcut bir yapının gerçek durumunun yerinde ölçülerek çizilmesidir; projesi kayıp eski binalarda kroki çoğu zaman rölöve ölçümüyle başlar. Parselin bina, yol ve bahçeyle ilişkisini gösteren çizime ise vaziyet planı denir.

Kroki türleri

• Ölçekli kroki: Belirli bir ölçekte (1/50, 1/100) çizilen, ölçüleri gerçeğe orantılı krokidir. Ruhsatta istenen budur.
• Mimar onaylı kroki: Yetkili mimarın imza ve kaşesiyle teknik doğruluğu tasdik edilmiş kroki.
• Yerleşim/işyeri krokisi: Bir dükkân veya ofisin iç bölümlerini gösteren, işyeri ruhsatına sunulan kroki.

Krokiyi kim hazırlar?

Kroki, mekânda yerinde alınan ölçüye dayanır ve yetkili mimar tarafından imzalanıp kaşelenir. Ögeler standart kroki sembolleriyle gösterilir. Adımların ve bitmiş bir çizimin nasıl göründüğünü kroki çizimi örnekleri sayfasında gerçek çalışmalar üzerinden görebilirsiniz.

Krokide ölçek: 1/100 ve 1/50 ne anlama gelir?

Ölçek ne demek, pratikte nasıl okunur?

Ölçek, çizimdeki uzunluk ile gerçek uzunluk arasındaki orandır. Basitçe:

• 1/100 ölçekte çizim üzerindeki 1 santimetre, gerçekte 1 metreye karşılık gelir.
• 1/50 ölçekte çizim üzerindeki 2 santimetre, gerçekte 1 metreye karşılık gelir; yani aynı mekân kâğıt üzerinde iki kat büyük görünür.

Basılı bir plandan ölçü almak isterseniz cetvelle ölçtüğünüz değeri ölçek katsayısıyla çarpmanız yeterlidir. 1/100 ölçekli bir planda 4,5 santimetre ölçtüyseniz gerçek uzunluk 4,5 metredir.

1/50 mi, 1/100 mü kullanılır?

Hangi ölçeğin kullanılacağı, başvurulan kuruma ve mekânın büyüklüğüne göre değişir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurularında çoğunlukla 1/100 tercih edilir. Eczane, muayenehane ve diş kliniği gibi küçük ve detay gerektiren sağlık birimlerinde ise bölümlerin net görünmesi için sıklıkla 1/50 kullanılır. İlgili müdürlük belirli bir ölçek talep ediyorsa o esas alınır.

Kâğıt boyutu ölçeği nasıl belirler?

Ölçek seçimi yalnızca tercih meselesi değildir; mekânın kâğıda sığması gerekir. Küçük bir muayenehane 1/50 ölçekte A3 kâğıda rahat sığarken, geniş bir poliklinik aynı ölçekte sığmaz ve 1/100'e düşülür. Ölçek küçüldükçe (1/50'den 1/100'e) çizim küçülür, ayrıntı azalır; büyüdükçe ayrıntı artar ama kâğıt ihtiyacı büyür. Doğru ölçek, mekânın tamamının tek paftada okunabildiği en büyük ölçektir.

Ölçek çubuğu neden önemli?

Paftaya yazılan "1/100" ifadesi, çizim orijinal boyutunda basıldığı sürece geçerlidir. Bir plan küçültülerek fotokopiyle çoğaltıldığında yazılı ölçek yanıltıcı hâle gelir. Ölçek çubuğu (grafik ölçek) bu sorunu çözer: çizimle birlikte küçüldüğü için oran her koşulda korunur. Bu nedenle profesyonel çizimlerde hem yazılı ölçek hem ölçek çubuğu bulunur.

Yanlış ölçek başvuruyu nasıl etkiler?

Kurum, dosyadaki krokiyi yerinde denetimde gördüğü gerçek durumla karşılaştırır. Ölçek hatalıysa hesaplanan net alan da hatalı çıkar ve mekân, yönetmelikteki asgari alan şartını karşılamıyor gibi görünebilir. Bu durumda başvuru eksiklik nedeniyle iade edilir ve süreç haftalarca uzayabilir. Başvurudan önce sorulacak en pratik soru şudur: krokideki toplam net alan, yerinde ölçülen alanla tutuyor mu?

Hangi belgede hangi ölçek kullanılır?

• Kroki ve rölöve: yaygın olarak 1/50, kapsamlı yapılarda 1/100
• Vaziyet planı: binanın parsel içindeki konumunu gösterdiği için daha küçük ölçek kullanılır
• Detay çizimleri: merdiven ve özel imalatlar için daha büyük ölçek

Çizim hizmeti için mimar onaylı kroki sayfamıza bakabilirsiniz.

Neden ölçek doğruluğu önemli?

Ölçeği yanlış veya tutarsız bir kroki, denetimde reddedilir ve başvuruyu geciktirir. Bölümlerin gerçek ölçülerle uyumlu, ölçeğin net belirtilmiş ve kaşe-imzanın eksiksiz olması, başvurunun tek seferde sonuçlanmasını sağlar.

Krokiyi kim çizer, ne zaman mimar gerekir

Ruhsat başvurunuzun eksiklikten iade edilmemesi için krokinin doğru ölçekte, doğru sembollerle ve yetkili imzayla hazırlanması gerekir. İstanbul genelinde eczane, klinik, muayenehane ve işyerleri için mimar onaylı, ıslak imzalı krokiyi yerinde ölçü alarak aynı gün hazırlıyoruz. Detaylar için İstanbul kroki çizimi sayfamıza bakabilirsiniz.

Ücretsiz Teklif Alın   0542 205 72 66

Kroki ile mimari proje arasındaki fark

Kroki ve mimari proje sık karıştırılır ama farklı işler görür. Kroki, çoğunlukla tek bir bağımsız bölümün (dükkân, ofis, eczane, klinik) iç yerleşimini gösterir ve bir işletme ruhsatı başvurusuna eklenir. Mimari proje ise yapının tamamını kapsar; statik, mekanik ve elektrik projeleriyle birlikte yapı ruhsatı için belediyeye sunulur ve ayrı bir onay sürecinden geçer.

Pratikte şu ayrım işe yarar: mevcut bir binada bir işletme açıyorsanız size gereken kroki, çoğu zaman rölöve ve gerektiğinde vaziyet planıdır. Yeni bir bina yapıyor ya da yapının taşıyıcı sistemine dokunuyorsanız, işin adı mimari projedir ve kroki tek başına yeterli olmaz.

Kroki nasıl çizilir? Adım adım

Basit bir kroki (okul ödevi, ev ya da iş yeri tarifi) elle çizilebilir. Sırası şöyledir:

1. Kuşbakışı düşünün. Mekâna yukarıdan bakıyormuş gibi çizin; duvarlar çizgi olarak görünür.
2. Kuzeyi işaretleyin. Kâğıdın köşesine kuzey okunu çizin, bölümleri buna göre yerleştirin.
3. Önce dış sınırı, sonra bölümleri çizin. Bölümlerin birbirine göre büyüklüğü ve konumu doğru olsun.
4. Kapı ve pencereleri gösterin. Kapıyı açılış yönüyle, pencereyi duvar üzerinde ince çizgilerle gösterin.
5. Bölümlere ad verin. Her bölümün adını yazın; gerekiyorsa küçük bir lejant ekleyin.

Ruhsat başvurusuna girecek krokide bu yetmez. Ölçüler mekânda yerinde alınır, çizim bilgisayar ortamında (CAD) 1/50 ya da 1/100 ölçekte yapılır, her bölümün net metrekaresi yazılır ve kroki yetkili mimarın kaşesi ve ıslak imzasıyla onaylanır. Bitmiş çizimlerin nasıl göründüğünü kroki çizimi örnekleri sayfasında görebilirsiniz.

Ruhsat krokinizi mimar onaylı, ıslak imzalı ve aynı gün çiziyoruz; kurumun istediği revizeler ücretsiz. Metrekareyi WhatsApp’tan yazın, fiyatı hemen söyleyelim.

Krokinin özellikleri: doğru bir krokide bulunması gereken yedi unsur

• Ölçek bilgisi — çizimin hangi ölçekte hazırlandığı (genelde 1/50 veya 1/100) yazılı olarak belirtilir.
• Net iç ölçüler — her bölümün duvar iç yüzleri arasındaki gerçek mesafeleri.
• Bölüm adları ve metrekareleri — her mekân adlandırılır ve m² değeri yazılır.
• Kapı ve pencere gösterimi — kapılar açılış yönüyle, pencereler duvar üzerinde standart sembollerle.
• Kuzey yönü işareti — çizimin yönlenmesini gösterir.
• Toplam kullanım alanı — yönetmelikteki asgari alan şartıyla karşılaştırılabilecek tek rakam.
• Mimar kaşesi ve ıslak imzası — çizimin resmî geçerliliğini sağlayan unsur.

Bu yedi unsurdan biri eksikse kroki büyük olasılıkla düzeltme talebiyle geri döner. Başvuru dosyanız beklerken kaybedilen süre, çoğunlukla bu kalemlerden birinin atlanmasından kaynaklanır.

Elle çizilen kroki geçerli midir?

Fikir vermek için elde çizilmiş bir taslak işe yarar; ancak ruhsat dosyasına giren kroki elle çizilemez. Resmî başvuruda istenen çizim, ölçeğe birebir uyan, ölçüleri okunabilir ve yetkili mimar tarafından kaşelenip imzalanmış teknik bir çizimdir. Bu nedenle çizim bilgisayar ortamında (CAD) hazırlanır.

Elde çizilmiş bir taslağınız varsa atmayın: ölçüm öncesi bize gönderdiğinizde bölümlendirmeyi ve kullanım amacını hızlıca anlamamızı sağlar, keşif süresini kısaltır.

Kroki hangi dosya biçimlerinde teslim edilir?

Hazırlanan kroki üç biçimde birden teslim edilir ve her birinin ayrı bir işlevi vardır:

• DWG — çizimin düzenlenebilir kaynak dosyası. İleride tadilat, bölüm değişikliği veya yeni bir başvuru gerektiğinde sıfırdan ölçüm yapılmasını önler.
• Ölçekli PDF — dijital gönderim ve çıktı için. Ölçeği koruyacak biçimde hazırlanır; yanlış boyutta basıldığında ölçek bozulacağı için baskı ayarı önemlidir.
• Islak imzalı kâğıt çıktı — kurumların dosyaya koyduğu asıl belge. Çoğu kurum birden fazla nüsha ister.

Başvuru yapacağınız kurumun kaç nüsha istediğini önceden sorarsanız, çıktıyı doğru sayıda hazırlarız.

Kroki hakkında sık sorulan sorular

Bunlar da işinize yarayabilir