MEB Özel Okul Yerleşim Planı

Özel okul, MEB mevzuatındaki en kapsamlı kurum türü. Yerleşim planı burada bir formalite değil, kaç öğrenci kaydedebileceğinizi belirleyen belge — ve kontenjanı tek bir oran değil, birbirinden bağımsız yedi ayrı ölçü birlikte belirliyor.

Başvuruda çizimin neden mimar onaylı kroki olması gerektiğini, onayı kimin verebildiğini ve kaşede nelerin arandığını ayrı sayfada anlattık.

Planı yerinde ölçü alarak, her kat için ayrı, bahçesiyle birlikte, bölüm adları ve net kullanım alanlarıyla çiziyoruz. Mimar imzalı ve kaşeli, aynı gün teslim.

🔑 Kontenjanı en düşük halka belirliyor

Özel okul dosyalarında en sık yapılan hata bu. Yönerge, genel kontenjan tespit edilirken şu alanların en düşük olanının kontenjanını esas alır:

• merdiven genişliği
• tuvalet ve lavabo sayısı
• laboratuvar alanı
• bahçe alanı
• teknoloji ve tasarım dersliği
• müzik dersliği
• görsel sanatlar dersliği
• bilişim teknolojileri ve yazılım dersliği

Yani dersliklerinizi 600 öğrenciye göre kurmuş olsanız bile, bahçeniz 300 öğrenciye yetiyorsa kurum kontenjanınız 300 olur. Planı çizmeden önce yaptığımız ilk iş bu zinciri kontrol etmek — hangi halkanın zayıf olduğunu tadilat başlamadan bilmek gerekir.

Kaç derslik gerekiyor?

İlkokul, ortaokul ve ortaöğretim okulları en az öğretim yılı sayısı kadar derslik bulunan binalarda açılır. Yani ilkokul için en az 4, ortaokul için en az 4, lise için en az 4 derslik. Mesleki ve teknik Anadolu liselerinde ise her meslek alanının öğretim yılı sayısı kadar derslik aranır.

Bir derslik 20 m²’den küçük olamaz ve derslikte bir öğrenci için ayrılan kullanım alanı 1,5 m²’den az olamaz. Derslik kontenjanı bu iki şartın kesişiminden çıkar.

Zorunlu bölümler ve ölçüleri

İlkokul, ortaokul ve lisede ortak olanlar:

• Müdür odası — en az 10 m². Bir müdürün yöneteceği birden fazla okulun yalnız birinde düzenlenir; düzenlenmeyen okulda müdür yardımcısı odası olur.
• Öğretmenler odası — 8 öğretmene kadar en az 16 m²; sonraki her öğretmen için 1,5 m² eklenir.
• Rehberlik ve ölçme-değerlendirme servisi odası — en az 10 m².
• Öğrenci işleri bürosu ve arşiv-dosya odası — ihtiyaca cevap verecek büyüklükte.
• Derslikler — en az 20 m².
• Kapalı beden eğitimi salonu — en az 80 m².
• Kütüphane — okuma bölümü kitapların konulduğu bölümden küçük olmamak üzere toplam en az 30 m². İki ayrı kütüphane yapılabilir ama toplamı yine 30 m²’den az olamaz.
• Teneffüshane — derslik, kütüphane, laboratuvar ve yönetim alanları dışında kalan yerler teneffüshane sayılır; bağımsız tek bölüm olmak zorunda değil.
• Müzik dersliği ve görsel sanatlar dersliği — her öğrenci için 1,5 m². İkisi birlikte de oluşturulabilir. Müzik aletleri için ayrıca yer ayrılır.
• Yemek salonu ve mescit — ihtiyaca cevap verecek büyüklükte. Mescitte doğal havalandırma ve aydınlatma aranır (merkezi havalandırması olan okullar hariç).
• Veli görüşme / bekleme alanı — 2025 değişikliğiyle zorunlu bölümler arasına girdi; eski örneklere bakarak çizilen planlarda çoğu zaman yok.
• Tuvalet ve lavabolar — ilk 60 öğrenciye kadar kız ve erkek için ayrı ayrı birer; personel için de kadın/erkek ayrı birer. 60’tan sonraki her 30 öğrenci ve her 30 personel için birer tane daha. Bağımsız engelli tuvaleti yoksa mevcutlardan biri uygun düzenlenir.

Ortaokul ve lisede ek olarak istenenler

• Fen bilimleri laboratuvarı — her öğrenci için en az 1,5 m². İçinde ya da bitişiğinde hazırlık odası bulunur.
• Bilişim teknolojileri ve yazılım dersliği — her öğrenci için 1,5 m².
• Teknoloji ve tasarım dersliği — her öğrenci için 1,5 m².
• Bahçe — tören yapmaya uygun, en az 500 m² ve her öğrenci için 2 m². Bahçe çoğu dosyada kontenjanı kıran halkadır.

İsteğe bağlı bölümler: müdür yardımcısı odası, okul öncesi eğitim dersliği (en az 15 m²), çok amaçlı salon, mutfak, zümre odası, kantin (en az 30 m²), yardımcı personel odası, sağlık odası ve yüzme havuzu.

Merdiven genişliği — kontenjanın sessiz sınırı

Okul binalarında merdiven genişliği doğrudan kontenjana bağlıdır:

• 250 öğrenciye kadar — en az 1,2 m
• 250–500 öğrenci — en az 1,8 m
• 500–1000 öğrenci — en az 2 m
• 1000–1500 öğrenci — en az 2,3 m
• 1500 öğrenciden fazla — en az 2,5 m

Hesaba yangın merdiveni, yürüyen merdiven ve genişliği 1,2 m’den az olan merdivenler katılmaz; binadaki diğer merdivenlerin toplam genişliği dikkate alınır. İtfaiye raporunda kaçış merdiveni olarak gösterilen bina içi ortak merdivenler de kontenjan hesabına girer — bu ayrıntı çoğu dosyada atlanıyor.

Koridor, tavan ve su deposu

• Koridor — tek tarafa iki veya daha az derslik kapısı açılıyorsa en az 1,5 m; ikiden fazlaysa 2 m; iki tarafa da kapı açılıyorsa 2,5 m. Kontenjanı 100’den az olan okullarda öğrencilerin rahat girip çıkmasına yetecek genişlik aranır.
• Tavan yüksekliği — 3 m’den az olmaması esas. Altındaysa, 2,4 m’den az olmamak şartıyla hacim ölçütü uygulanır: öğrenci başına 1,5 m² olan bölümlerde 4,5 m³, laboratuvar ve uygulama dersliği gibi 2 m² olanlarda 6 m³.
• Su deposu — kişi başı en az 5 litre, binanın tesisatına bağlı. Yatakhane varsa yatılılık kontenjanına göre kişi başı 15 litre, pansiyonda 20 litre ilave edilir.
• Erişilebilirlik — zemin katı dışında katı olan binalarda asansör veya engelli taşıma sistemi gerekir. Rampa eğimi en fazla %6.

Yerleşim planı dosyası nasıl görünür?

Özel okul dosyası, aşağıdaki çizimlerle aynı mantıkla kurulur: her bölümün adı, net kullanım alanı ve tavan yüksekliği plan üzerinde ayrı ayrı yazılır; engelli tuvaleti ile yangın güvenlik holü işaretlenir. Aşağıdaki iki çizim MEB’e sunulmuş gerçek dosyalardan — okul değil, kurs ve çocuk etkinlik evi dosyalarından. Okulda bunlara derslik ölçüleri, merdiven genişliği ve bahçe planı eklenir.

Planın biçim şartları

Yerleşim planı 35x50 cm veya A3 ebadında kâğıda çizilir. Kurum açılacak her kat için ayrı plan hazırlanır ve okul binalarında bahçenin planı da istenir. Planda binanın arsaya yerleşimi, her katın odalarının krokileri, bahçe, oda, derslik, merdiven ve koridor ölçüleri gösterilir; Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik gereği yangın merdiveni isteniyorsa krokisi eklenir. Planda belirtilen bölümler amacı dışında kullanılamaz ve dersliklerde planda yazan kontenjandan fazla öğrenci bulundurulamaz.

Özel okul dosyasını geri döndüren beş hata

1. Kontenjanı yalnız dersliklerden hesaplamak. En düşük halka hangisiyse kontenjan odur — çoğu zaman bahçe ya da merdiven.
2. Bahçede 500 m² ve öğrenci başına 2 m² şartının ikisinden birini atlamak.
3. Veli görüşme alanının planda olmaması. 2025’te zorunlu oldu.
4. Merdiven hesabına 1,2 m altındaki merdivenleri katmak. Hesaba girmezler.
5. Program ilavesinde eksik derslik. Okula anasınıfı eklenecekse en az bir, mesleki ve teknik Anadolu liselerinin her programı için en az dört derslik ve uygulama dersliklerine ilişkin yerleşim planı istenir.

Kontenjan artışı, şube ve program ilavesi

Yerleşim planı yalnız açılışta gerekmez. Kontenjan artırmak, yeni bir program eklemek, derslik dönüştürmek ya da kat ilave etmek istediğinizde plan yenilenir ve müfettiş incelemesine girer. Daha önce ölçüsünü aldığımız bir okulda bu iş yeniden ölçüm gerektirmeden ilerler.

Kaynaklar

• 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu
• Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği
• Özel Öğretim Kurumları Standartlar Yönergesi — Okul binaları ve derslikler: MADDE 14 · İlkokullar: MADDE 16 · Ortaokullar: MADDE 17 · Ortaöğretim okulları: MADDE 18

Bu belgeyi yalnızca İstanbul’da hazırlıyoruz. Ölçüyü yerinde kendimiz aldığımız için MEB kurumlarında online çalışmıyoruz. Diğer branşlarda 81 ilde hizmet veriyoruz — il listesi ve şehir dışı çalışma biçimi.

İlgili rehber yazıları

Özel okul yerleşim planını yalnızca İstanbul’da çiziyoruz

Diğer branşlarda 81 ilde çalışıyoruz, ancak MEB eğitim kurumu başvurusu bunun dışında. İl/İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü denetiminde yerleşim planı ve derslik alan ölçüleri birlikte değerlendirildiği için ölçüyü yerinde kendimiz alıyoruz; bu branşta online çalışmıyoruz. İstanbul genelinde yerinde ölçüm ve aynı gün teslim veriyoruz.