Rehber

Kroki Çiziminde Kullanılan Semboller

Bir krokiye baktığınızda gördüğünüz çizgi ve işaretlerin her biri standart bir anlam taşır. Bu rehberde ölçekli bir krokide en sık kullanılan sembolleri ve neyi ifade ettiklerini derledik.

Son güncelleme: 2 Temmuz 2026

Duvar ve bölme çizgileri

Taşıyıcı duvarlar ve bölme duvarlar krokide kalın, dolu çizgilerle gösterilir. Duvar kalınlığı ölçeğe uygun çizilir; taşıyıcı duvar ile hafif bölme (alçıpan gibi) çizgi kalınlığıyla ayrılabilir. Duvarların iç yüzleri arasındaki mesafe, o mekânın net iç ölçüsüdür.

Kapı sembolleri

Kapılar, duvardaki boşlukla birlikte bir açılış yayı (çeyrek daire) ile çizilir. Bu yay kapının hangi yöne ve ne kadar açıldığını gösterir; yangın ve tahliye açısından kapının açılış yönü önemlidir. Kapı genişliği çoğu sağlık biriminde yönetmelikle belirlendiğinden (örneğin muayenehanelerde 110 cm), krokide kapı boşluğunun ölçüsü açıkça yazılır.

Pencere sembolleri

Pencereler duvar üzerinde, duvarı kesen ince paralel çizgilerle gösterilir. Doğal aydınlatma ve havalandırma gereken mekânlarda pencere konumu ve genişliği denetimde dikkate alınır.

Merdiven ve kot farkları

Merdivenler paralel basamak çizgileriyle ve çıkış yönünü gösteren bir okla çizilir. Kat içindeki kot farkları (rampa, basamak) da yön okuyla belirtilir; engelli erişimi gereken birimlerde rampa gösterimi önemlidir.

Islak hacim sembolleri (WC, lavabo, evye)

Tuvalet, lavabo, evye ve duş gibi tesisat elemanları standart mobilya/vitrifiye sembolleriyle gösterilir. Sağlık birimlerinde lavabo ve WC varlığı çoğu zaman zorunlu olduğundan bu sembollerin krokide yer alması gerekir.

Ölçü çizgileri ve rakamları

Mekânın kenarları boyunca uzanan ince çizgiler ölçü çizgileridir; uçlarındaki işaretler arasındaki rakam o mesafeyi (genelde cm veya m) verir. Her bölümün net iç ölçüleri ve toplam kullanım alanı (m²) krokide okunabilir olmalıdır.

Kuzey yönü ve ölçek

Krokinin bir köşesinde kuzey oku ve kullanılan ölçek (örneğin 1/50 veya 1/100) belirtilir. Ölçek, çizimdeki uzunlukların gerçekte kaça karşılık geldiğini söyler. Ölçek kavramı için 1/100 ve 1/50 Ölçekli Kroki Nedir? yazımıza bakabilirsiniz.

Kaşe ve imza

Ruhsata esas bir krokide, çizimin altında yetkili mimarın kaşesi ve ıslak imzası bulunur. Bu olmadan kroki resmi olarak geçerli sayılmaz. Kroki ile rölöve arasındaki farkı merak ediyorsanız Rölöve Nedir? yazımızı okuyabilirsiniz.

Eczane ve klinik bölümleri krokide nasıl gösterilir?

Sağlık birimlerinde denetçinin baktığı şey süslü bir sembol değil, bölümün adı, sınırı ve metrekaresidir. Eczane krokisinde satış (ön) alanı, majistral hazırlık yapılan laboratuvar bölümü, stok-depo ve varsa idari bölüm ayrı ayrı adlandırılır ve her birinin m² değeri yazılır. Klinik ve muayenehanelerde muayene odası, bekleme alanı, sekretarya, sterilizasyon ve ıslak hacimler aynı biçimde ayrı ayrı okunur.

Yani "eczane sembolü" diye standart bir işaret aranmaz; aranan, bölüm ayrımının çizgiyle net kurulması ve etiketin metrekareyle birlikte yazılmasıdır. Eczaneye özgü ayrıntılar için eczane laboratuvar ve bölüm şartları yazımıza bakabilirsiniz.

Çizgi tipleri ne anlatır?

• Kalın dolu çizgi — kesilen yapı elemanı; duvar, kolon gibi taşıyıcı ve bölücü ögeler.
• İnce dolu çizgi — görünen ama kesilmeyen ögeler; mobilya, tezgâh, vitrifiye.
• Kesikli çizgi — üstte kalan veya gizli ögeler; asma kat sınırı, üst dolap, kiriş.
• Noktalı-kesikli çizgi — eksen ve simetri çizgileri.
• İnce uzun çizgi + ok ucu — ölçü çizgisi; iki işaret arasındaki rakam o mesafeyi verir.

Çizgi kalınlığı rastgele seçilmez: krokiye bakan kişi neyin duvar, neyin mobilya olduğunu çizgi kalınlığından ayırt eder. Yanlış kalınlık, net alan hesabının yanlış okunmasına yol açabilir.

Mobilya ve donanım sembolleri

Krokide mobilya göstermek her zaman zorunlu değildir; ancak bir bölümün işlevini kanıtlaması gerektiğinde yararlıdır. Örneğin bir odanın muayene odası olduğunu, bir başkasının sterilizasyon ünitesi olduğunu; lavabo, tezgâh, otoklav yeri gibi ögelerin gösterilmesi destekler. Islak hacimlerde lavabo, klozet ve duş sembollerinin bulunması çoğu sağlık birimi dosyasında beklenir.

Aşırıya kaçmak da sorun yaratır: gereğinden kalabalık bir çizimde ölçü rakamları okunmaz hale gelir. Ölçü ve alan bilgisi her zaman mobilyadan önce gelir.

Semboller standart mıdır, nereden gelir?

Mimari çizim sembolleri uluslararası çizim geleneğine ve teknik resim kurallarına dayanır; kapı yayı, pencere gösterimi, merdiven oku ve vitrifiye sembolleri Türkiye'de de bu geleneğe uygun kullanılır. Bununla birlikte kurumların beklentisi tamamen tek tip değildir: bazı İl Sağlık Müdürlükleri belirli bölümlerin ayrıca renklendirilmesini veya alan tablosunun çizim üzerine eklenmesini isteyebilir.

Bu yüzden çizime başlamadan önce başvurulacak kurumu netleştiriyoruz; sembol dili aynı kalsa da sunum biçimi kuruma göre ayarlanıyor.

Krokide eczane sembolü nasıl gösterilir?

Mimari krokide eczaneyi tek başına temsil eden zorunlu bir sembol yoktur. Yaygın kanının aksine yeşil haç işareti bir tabela ve cephe unsurudur; ölçekli kroki paftasında bölümler sembolle değil, etiket ve net m² değeriyle gösterilir.

Bir eczane krokisinde İl Sağlık Müdürlüğü şu bölümlerin adlandırılmış ve ölçülendirilmiş olmasını bekler: satış alanı (reyon), laboratuvar bölümü, stok/depo alanı, varsa eczacı odası ve WC. Her bölümün net alanı m² olarak yazılır; toplam net alan yönetmelikteki 35 m² şartını karşılamalıdır.

Cephe ve giriş tarafında ise bağımsız giriş kapısı, varsa engelli erişim rampası ve eğimi, vitrin hattı ile tabela konumu işlenir. Yeşil haç ya da tabela görseli çizime konulacaksa yalnızca cephe/görünüş paftasında, ölçüyle birlikte gösterilir — kat planında değil.

Sık sorulan sorular

Krokide kapı nasıl gösterilir?
Kapılar, duvardaki boşluk ve bir açılış yayı (çeyrek daire) ile çizilir; yay, kapının açılış yönünü gösterir. Kapı genişliği ölçüsü ayrıca yazılır.

Ölçü çizgisi nedir?
Mekân kenarları boyunca uzanan, iki uç işareti arasındaki mesafeyi (cm veya m) veren ince çizgilerdir. Bölümlerin net ölçülerini gösterir.

Krokide ölçek nerede yazar?
Ölçek bilgisi (örneğin 1/50 veya 1/100) genellikle çizimin bir köşesinde, kuzey oku ile birlikte belirtilir.

Krokide eczane bölümleri nasıl gösterilir?
Eczane krokisinde satış alanı, laboratuvar bölümü, stok-depo ve varsa idari bölüm ayrı ayrı çizgiyle sınırlandırılır, adlandırılır ve her birinin metrekaresi yazılır. Standart bir eczane sembolü aranmaz; aranan, bölüm ayrımının ve net alanların krokide okunabilir olmasıdır.

Kroki sembolleri her kurumda aynı mı?
Sembol dili büyük ölçüde ortaktır; kapı açılış yayı, pencere gösterimi ve merdiven oku her yerde aynı okunur. Ancak kurumların sunum beklentisi değişebilir: bazı müdürlükler bölümlerin renklendirilmesini veya alan tablosunun çizim üzerine eklenmesini isteyebilir.

Krokide eczane sembolü var mı, yeşil haç çizilir mi?
Kat planı niteliğindeki ölçekli krokide eczaneyi belirten zorunlu bir sembol bulunmaz; bölümler etiket ve net m² değeriyle gösterilir. Yeşil haç bir tabela unsurudur ve yalnızca cephe ya da görünüş paftasında, konumu ve ölçüsüyle birlikte işlenir.

Ücretsiz Teklif Alın   0542 205 72 66