Muayenehanede Kapı Genişliği ve Engelli Erişimi

Muayenehanede “110 cm kapı” şartı sık tekrarlanır, ama 2025 yönetmeliğinin muayenehane standartlarında kapı ölçüsü yoktur. Bu rehberde 110 cm kuralının gerçekte nerede geçerli olduğunu, muayenehanede tuvalet ve erişimde neyin arandığını ve kapıların krokide nasıl gösterildiğini anlattık.

Son güncelleme: 18 Eylül 2026

Mekânınız bu şartlara uyar mı? Birkaç soruyu yanıtlayın; kaç şartın karşılandığını, kaçının netleşmesi gerektiğini 1 dakikada görün. Muayenehane Kroki Çizimi →Şartları kontrol edin — 1 dakika →ya da WhatsApp’tan sorun

Muayenehanede kapı genişliği kaç santimetre olmalı?

19 Nisan 2025 tarihli Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik, muayenehane şartlarını Ek-15/B’de sayar. Bu listede ve muayenehane denetim formunda (Ek-6/Ç) kapı genişliği için bir ölçü yoktur. Yani muayenehane için yönetmelikte yazılı bir 110 cm şartı bulunmaz; mevcut kapıları yalnız bu gerekçeyle genişletmeniz gerekmez.

Yine de giriş ve muayene odası kapısının tekerlekli sandalyenin geçebileceği genişlikte olması hastanız için doğrudur. İleride polikliniğe dönüşmeyi düşünüyorsanız 110 cm’yi baştan sağlamak sonradan tadilat masrafını önler.

110 cm kuralı nerede geçerli?

• Poliklinik (Ek-15/A): hasta kullanımına ait tüm kapılar en az 110 cm; merdiven ve sahanlık en az 1,20 m; girişte en çok %8 eğimli rampa.
• Tıp merkezi (Ek-4): hasta kullanımındaki tüm oda kapıları pervaz içi en az 110 cm; tuvalet kabini kapıları en az 80 cm, engelli tuvalet kabini kapısı en az 90 cm ve içinde en az 150 cm manevra alanı.

Bu kurumlarda ölçü kapı kanadının değil, pervaz (kasa) içi net geçiş boşluğunun ölçüsüdür. Kanat 110 cm olsa bile kasa içi net geçiş daha dar kalıyorsa şart karşılanmamış sayılır.

Muayenehanede tuvalet ve erişim şartları

Ek-15/B muayenehane tuvaleti için üç şey sayar:

• Bekleme salonuna koridorla bağlanması — doğrudan muayene odasının içinden geçilerek ulaşılan tuvalet bu şartı karşılamaz.
• İçinde acil çağrı sistemi bulunması.
• El yıkama bölümü ve gerekli hijyen malzemeleri.

Muayenehane ekinde “engelli tuvaleti” ifadesi geçmez; engellilerin de kullanabileceği bay ve bayan tuvaleti poliklinikte zorunludur. Kadın doğum muayenehanesinde ultrasonografi ya da üroloji muayenehanesinde ürodinami yapılıyorsa, muayene odasının yakınında bekleme salonundan ayrı bir geçişle ulaşılan ayrı bir tuvalet de gerekir.

“Katta bulunan muayenehanede binada asansör” şartının yürütmesi, Danıştay Onuncu Dairesinin 17 Aralık 2025 tarihli ve E.2025/4140 sayılı kararıyla durdurulmuştur.

Acil çağrı butonu krokide not olarak belirtilir; yerinde incelemede fiilen çalışır durumda olması aranır.

Dayanak: Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik, Ek-4, Ek-6/Ç, Ek-15/A ve Ek-15/B (Resmî Gazete, 19.04.2025, sayı 32875).

Kapı genişliği krokide nasıl gösterilir?

Krokide her kapının boşluk genişliği rakamla yazılmalıdır. Yalnızca kapı sembolünün çizilmesi yeterli değildir; inceleyen görevli ölçüyü paftadan okuyabilmelidir.

Doğru gösterim şöyledir: kapı boşluğunun yanına ölçü çizgisi çekilir, üzerine net genişlik (örneğin 90) yazılır ve kapının açılış yönü yay ile belirtilir. Kapı sembollerinin okunması hakkında ayrıntı için kroki sembolleri rehberine bakabilirsiniz.

Mevcut mekânda kapı dar kalıyorsa ne yapılır?

Muayenehane için kapı genişletmek yönetmelik gereği değildir. Poliklinik ya da tıp merkezi açıyorsanız ise 80–90 cm’lik kapıların 110 cm’ye genişletilmesi gerekir: kasa sökülüp boşluk açılır. Taşıyıcı olmayan bölme duvarında bu sorunsuzdur; taşıyıcı duvara denk geliyorsa statik açıdan değerlendirilmesi gerekir.

Bu bir tadilat işidir ve krokinin tadilat sonrası ölçülere göre çizilmesi gerekir. Mevcut dar ölçülerle çizilmiş bir pafta, kapılar genişletildiğinde gerçeği yansıtmaz ve yerinde incelemede uyuşmazlık çıkar.

Sık yapılan hatalar

• Poliklinik kuralının (110 cm) muayenehaneye uygulanıp gereksiz tadilat yapılması.
• Tuvalete muayene odasının içinden geçilerek ulaşılması.
• Tuvalette acil çağrı sisteminin planlanmaması.
• Poliklinik ve tıp merkezinde kanat genişliğinin net geçiş boşluğu sanılması.
• Kapı ölçülerinin krokide rakamla yazılmaması.

Bu kalemler baştan netleşirse hem gereksiz tadilattan hem de eksiklik yazısından kurtulursunuz.

Kapı genişliği ve erişim ölçülerinin krokide nasıl işlendiğini, ruhsat başvurusunda kullanılmış 59 gerçek kroki örneğinde görebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Muayenehanede kapılar kaç cm olmalı?
2025 yönetmeliğinin muayenehane standartlarında (Ek-15/B) kapı genişliği için ölçü yoktur. Kapının tekerlekli sandalyenin geçebileceği genişlikte olması yine de doğru olur.

110 cm kapı şartı nerede geçerli?
Poliklinikte hasta kullanımına ait tüm kapılar, tıp merkezinde hasta kullanımındaki tüm oda kapıları en az 110 cm olmalıdır. Ölçü pervaz içi net geçiş boşluğudur.

Muayenehanede engelli tuvaleti zorunlu mu?
Muayenehane ekinde engelli tuvaleti ifadesi yoktur. Tuvaletin bekleme salonuna koridorla bağlı olması, içinde acil çağrı sistemi ve el yıkama bölümü bulunması istenir. Poliklinikte ise engellilerin de kullanabileceği bay ve bayan tuvaleti zorunludur.

Katta olan muayenehane için asansör şart mı?
Bu hükmün yürütmesi Danıştay Onuncu Dairesinin 17 Aralık 2025 tarihli kararıyla durdurulmuştur. Güncel durumu başvurmadan önce İl Sağlık Müdürlüğü'nden teyit edin.

Kapı boşluğunu genişletmek için tadilat gerekirse kroki ne zaman çizilir?
Kroki tadilat sonrası son ölçülere göre çizilmelidir. Mevcut dar ölçülerle hazırlanan pafta, kapılar genişletildikten sonra gerçeği yansıtmaz ve yerinde incelemede uyuşmazlık çıkarır.

Bu konuyla birlikte okunması gerekenler: Muayenehane Kaç Metrekare Olmalı? ve Muayenehane Açmak İçin Kroki ve Gerekli Belgeler (2026).