İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Krokisi Nasıl Çizilir?

İşyeri krokisi, mekânın bölümlerini ve net ölçülerini gösteren ölçekli plandır. Sıhhi işyeri başvurusunda yönetmelik krokiyi zorunlu saymaz, ama umuma açık yerlerde, özel mevzuatlı işlerde ve beyan edeceğiniz metrekareyi doğrulamak için gerekir. Bu rehberde ne zaman gerektiğini, neler içerdiğini ve nasıl çizildiğini anlattık.

Son güncelleme: 18 Eylül 2026

Mekânınız bu şartlara uyar mı? Birkaç soruyu yanıtlayın; kaç şartın karşılandığını, kaçının netleşmesi gerektiğini 1 dakikada görün. İşyeri Ruhsatı Kroki Çizimi →Şartları kontrol edin — 1 dakika →ya da WhatsApp’tan sorun

İşyeri krokisi nedir, vaziyet planından farkı ne?

Kroki, bir mekânın ölçekli ve kuşbakışı çizilmiş yerleşim planıdır; bölümleri, ölçüleri, kapı-pencere konumlarını ve kullanım amacını gösterir. Vaziyet planı ise yapının parsel içindeki konumunu, çevresindeki yapıları, cadde/sokak ilişkisini ve giriş-çıkışları gösteren plandır. Birçok ruhsat başvurusunda bu ikisi birlikte istenir. Kroki kavramının genel tanımı, türleri ve çizim adımları için kroki nedir yazısına bakın.

Kroki hangi başvurularda istenir?

Yönetmelik gereği kroki şu başvurularda istenir: umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde mesafe krokisi, birinci sınıf gayrisıhhi müesseselerde sağlık koruma bandlı vaziyet planı, eczane (mimar veya mühendis krokisi), optisyenlik müessesesi (1/100 ölçekli, il müdürlüğünce onaylı kroki veya plan), muayenehane (en az 1/100 ölçekli plan) ve MEB kurum açılışları. Sıhhi işyerinde ise kullanım alanı başvuru formunda beyan edilir; bazı belediyeler uygulamada kroki isteyebilir. Özellikle sağlık birimleri (eczane, muayenehane, diş kliniği, medikal ofis), eğitim kurumları ve gıda/üretim işletmeleri için kroki, dosyanın temel belgelerindendir.

Hangi ölçekte çizilir?

İşyeri krokileri genellikle 1/100 ölçekte çizilir; küçük veya detay gerektiren sağlık birimlerinde 1/50 tercih edilir. Çizeni yönetmelik belirliyorsa ona uyulur: eczanede mimar veya mühendis; optisyende il müdürlüğünün onayı aranır. Biz krokiyi Mimarlar Odası’na kayıtlı mimar imzası ve kaşesiyle teslim ediyoruz.

Doğru bir kroki neler içerir?

• Mekânın net iç ölçüleri ve toplam kullanım alanı (m²)
• Bölümlerin adlandırılması ve her birinin metrekaresi
• Kapı, pencere ve geçişlerin doğru sembollerle gösterimi
• Kapı genişlikleri ve dolaşım alanları
• Kuzey yönü, ölçek bilgisi ve mimar kaşe-imzası
• Gerektiğinde vaziyet planı ve cepheye göre konum

Hangi yönetmelik işyeri açma ruhsatını düzenler?

İşyeri açma ve çalışma ruhsatlarının usul ve esasları İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ile belirlenir (Bakanlar Kurulu Kararı 2005/9207; Resmî Gazete 10 Ağustos 2005, sayı 25902). Yönetmelik işyerlerini sıhhi müessese, gayrisıhhi müessese ve umuma açık istirahat-eğlence yeri olarak üçe ayırır; başvuruda istenen belgeler ve yetkili kurum bu sınıfa göre değişir. Sıhhi işyerinde başvuru, yönetmelikteki başvuru/beyan formuyla yapılır; beyan uygunsa ruhsat aynı gün verilir ve yönetmelikte sayılanlar dışında belge istenemez (md. 12).

Dayanak: İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, md. 12, 13, 22, 31 ve Örnek-1 (mevzuat.gov.tr, güncel metin).

Faaliyet türü onay kurumunu belirler

Hangi işletmenin hangi kurumdan ve hangi şartlarla onay alacağı faaliyet türüne göre değişir. Örneğin eczane için Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik, muayenehane için Ayakta Teşhis ve Tedavi Yönetmeliği devreye girer. Kroki çizimi hizmetimizde önce işletmenizin türünü ve başvuracağınız kurumu tespit eder, gereken çizim setini buna göre hazırlarız.

Süreç nasıl ilerler?

Yerinde keşif ve ölçü alımı yapılır, mekânın kullanım amacı netleştirilir, ölçekli kroki AutoCAD ortamında çizilir ve mimar imzası-kaşesiyle DWG, PDF ve ıslak imzalı kağıt çıktı olarak teslim edilir. Kurumun talep ettiği revizeler ücretsiz yapılır.

Sıhhi, gayrisıhhi ve umuma açık işyeri ayrımı

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik (BKK 2005/9207, Resmî Gazete 10.08.2005 sayı 25902), işyerlerini sıhhi, gayrisıhhi ve umuma açık istirahat-eğlence yeri olmak üzere üçe ayırır. Sınıflar farklı belge ve süreçlere tabidir; bazı faaliyetler için yönetmeliğin Ek-1’inde ölçü şartları da vardır (örneğin güzellik salonunda en az 15 m² bekleme salonu). Sınıfa göre istenen evrakın tam listesini işyeri açma ruhsatı belgeleri yazısında topladık.

Krokide hangi ölçü ve bölümler gösterilir?

İşyeri krokisinde satış veya hizmet alanı, depo, personel ve müşteri tuvaleti, varsa mutfak veya üretim bölümü ayrı ayrı adlandırılıp metrekare ile yazılır. Kapı ve pencere konumları, acil çıkış ve yangın güvenliğiyle ilgili unsurlar ölçekli olarak çizilir.

Belediye krokiyi neden ister?

Sıhhi işyeri ruhsatı beyana göre verilir ve bir ay içinde yerinde kontrol edilir. Kontrolde beyan ettiğiniz alan ve bölümler gerçekle tutmazsa 15 gün süre verilir, giderilmezse ruhsat iptal edilir. Ölçekli kroki, beyanı başvurudan önce doğrulamanızı sağlar; bazı belediyeler bu yüzden kroki ya da yerleşim planı isteyebiliyor. Umuma açık ve kalabalık işyerlerinde ayrıca yangın tahliye planı istenebilir.

İşyeri krokisi nasıl çizilir? Adım adım

İşyeri krokisi, mekânın kuşbakışı yerleşimini ölçekli biçimde belgeleyen teknik bir çizimdir. Sıralama pratikte şöyle işler:

• Yerinde ölçüm — dış cephe uzunlukları, iç bölme ölçüleri, kapı ve pencere boşlukları ile kolon-duvar kalınlıkları metreyle alınır.
• Kontrol ölçüsü — parça ölçülerin toplamı, cephenin tek seferde alınan toplam uzunluğuyla karşılaştırılır; tutmuyorsa ölçümde sapma vardır.
• Ölçekli aktarım — çizim 1/50 veya 1/100 ölçeğinde dijital ortama aktarılır.
• Bölüm etiketleme — satış alanı, depo, ofis, WC ve varsa mutfak ayrı ayrı adlandırılır, her bölümün net alanı m² olarak yazılır.
• Antet, kuzey yönü ve ölçek — pafta üzerine işlenir.
• İmza — çizimi hazırlayanın kaşesi ve ıslak imzası eklenir; biz mimar kaşesiyle teslim ediyoruz.

Elle çizilmiş, ölçeksiz bir taslak, ölçüleri doğrulamaya yetmez.

Dükkân krokisi çiziminde nelere dikkat edilir?

Dükkân krokisinde en sık gözden kaçan nokta, net alan ile brüt alanın karıştırılmasıdır. Krokide alan duvar içi net ölçüyle yazılır; kolon ve duvar kalınlıkları net alana katılmaz. Formda beyan edeceğiniz kullanım alanını da bu ölçüye göre yazmak, kontrolde uyuşmazlığı önler.

Ayrıca şunlar krokide açıkça görünmelidir: cadde veya sokağa bakan bağımsız giriş, varsa depo ve personel alanının ayrımı, WC konumu, tabela ve vitrin hattı ile bitişik bağımsız bölümlerin sınırı. Umuma açık istirahat ve eğlence yeri başvurularında yangın çıkışı ve tahliye yönü de işlenir.

Asma kat, bodrum veya galeri boşluğu varsa her katı ayrı pafta olarak çizmek okunurluğu artırır.

Sık sorulan sorular

İşyeri ruhsatı krokisi hangi ölçekte olmalı?
İşyeri krokileri genellikle 1/100, küçük veya detaylı birimlerde 1/50 ölçekte çizilir. Optisyenlik müessesesinde yönetmelik 1/100 ölçek ister.

İşyeri açma ruhsatı için kroki zorunlu mu?
Sıhhi işyerinde yönetmelik krokiyi zorunlu belgeler arasında saymaz; kullanım alanı formda beyan edilir. Umuma açık yerlerde mesafe krokisi zorunludur; eczane, optisyen, muayenehane ve MEB kurumlarında kroki kendi mevzuatlarından gelir.

Krokiyi mimar mı çizmeli?
Çizenin unvanı mevzuata göre değişir: eczanede mimar veya mühendis, optisyende il müdürlüğünce onaylı kroki aranır. Biz krokiyi Mimarlar Odası'na kayıtlı mimar imzası ve kaşesiyle teslim ediyoruz.

Kroki ile vaziyet planı aynı şey mi?
Hayır. Kroki mekânın ölçekli iç yerleşimini, vaziyet planı ise yapının parsel ve çevre ile ilişkisini gösterir.

Dükkân krokisini kendim çizebilir miyim?
Sıhhi işyeri başvurusunda kroki zorunlu olmadığı için kendi ölçünüzle beyan edebilirsiniz. Ancak ruhsat bir ay içinde yerinde kontrol edilir; ölçü tutmazsa süre verilir ve ruhsat iptal edilebilir. Kurumun kroki istediği işlerde çizimi yetkili birinin hazırlaması gerekir.

İşyeri krokisi nasıl çizilir?
Önce mekân yerinde ölçülür ve kontrol ölçüsüyle doğrulanır, sonra çizim 1/50 veya 1/100 ölçeğinde dijital ortama aktarılır. Bölümler net m² değerleriyle etiketlenir; paftaya kuzey yönü, ölçek ve antet işlenir.

Ücretsiz Teklif Alın   0542 205 72 66

Bu konuyla birlikte okunması gerekenler: İşyeri Açma Ruhsatı İçin Gerekli Belgeler (2026). Ayrıca bakın: yangın tahliye planı örneği. Ayrıca bakın: dükkân krokisi çizimi.