Yapı Kayıt Belgesi ve Kroki: İşyeri Ruhsatında Ne Geçerli?
Yapı Kayıt Belgesi, İmar Barışı kapsamında kayıt altına alınan yapılar için düzenlendi. Ancak YKB'li bir binada işyeri veya sağlık birimi açarken kroki zorunluluğu ortadan kalkmaz; çoğu başvuruda asıl belirleyici, mekânın ölçekli ve mimar onaylı çizimidir.
Yapı Kayıt Belgesi (YKB) nedir?
Yapı Kayıt Belgesi; 3194 sayılı İmar Kanunu'na 2018'de eklenen geçici 16. madde ("İmar Barışı") kapsamında, 31 Aralık 2017'den önce yapılmış ruhsatsız veya ruhsat eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması için verilen belgedir.
Belge, e-Devlet üzerinden beyan usulüyle alındı; yapının elektrik, su ve doğal gaz aboneliği açtırabilmesini sağladı ve o tarihe kadarki imara aykırılıklar için yıkım kararlarının ve idari para cezalarının iptaline imkân tanıdı. Başvuru dönemi kapandığı için bugün yeni YKB alınamaz; ancak alınmış belgeler geçerliliğini korur ve gayrimenkul işlemlerinde sıkça karşımıza çıkar. Güncel resmi bilgi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın (csb.gov.tr) duyuruları esastır.
YKB ile işyeri ruhsatı ilişkisi: kritik nokta
İşyeri açma ve çalışma ruhsatı ile sağlık birimi ruhsatlarında kurumlar, yapının hukuki durumunu gösteren bir belge ister: yapı kullanma izin belgesi (iskân) veya yapı ruhsatı. Yapı Kayıt Belgesi bu noktada devreye girer; ancak uygulama kurumdan kuruma farklılık gösterir:
- Belediye işyeri ruhsatı: Birçok belediye, YKB'li yapılarda işyeri açma ruhsatı başvurusunu kabul eder; yine de ilçe belediyesinin güncel uygulamasını başvuru öncesi teyit etmek gerekir.
- Sağlık birimi ruhsatları: Eczane, muayenehane, diş kliniği gibi birimlerde yönetmelikler yapı kullanma izni veya yapı ruhsatı arar; YKB'nin eşdeğer kabulü İl/İlçe Sağlık Müdürlüğü pratiğine göre değişebilir.
- Her iki durumda da kroki şart: Belge tartışması nasıl sonuçlanırsa sonuçlansın, mekânın ölçekli, mimar onaylı ve ıslak imzalı krokisi dosyanın zorunlu parçasıdır.
Özetle: YKB, iskân tartışmasında size zemin kazandırabilir; ama ruhsat dosyanızı taşıyan teknik belge her zaman mimar onaylı kroki ve gerektiğinde rölövedir.
YKB'li mekânda kroki ve rölöve nasıl hazırlanır?
YKB beyan usulüyle alındığı için yapının gerçek ölçülerini içermez; çoğu YKB'li yapının güncel bir projesi de yoktur. Bu yüzden süreç pratikte şöyle işler:
- Yerinde ölçü: Mekâna gelir, lazer metreyle duvar, kapı, pencere ve net yükseklik ölçülerini alırız.
- Rölöve çizimi: Mevcut durumu ölçekli çizime aktarırız; eski yapılarda belediye projesiyle fiili durum arasındaki farklar bu aşamada netleşir.
- Ruhsata uygun kroki: Başvuru yapılacak kurumun yönetmeliğine göre (asgari alan, bölümlendirme, engelli erişimi) krokiyi hazırlarız.
- Mimar onayı ve teslim: Mimarlar Odası'na kayıtlı mimar imzası ve kaşesiyle; DWG (AutoCAD), ölçekli PDF ve ıslak imzalı kağıt çıktı olarak aynı gün teslim ederiz.
Kat mülkiyetine geçiş ve tapu işlemlerinde de aynı rölöve altlığı kullanılır; bu sayede tek ölçüyle birden fazla sürecin teknik belgesi hazırlanmış olur.
İlgili rehber ve hizmet sayfaları
Yapı Kayıt Belgesi ve kroki hakkında.
Yapı Kayıt Belgesi iskân (yapı kullanma izni) yerine geçer mi?
Yapı Kayıt Belgesi, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesi kapsamında yapının kayıt altına alındığını gösterir; yapıya elektrik, su ve doğal gaz bağlatma gibi imkânlar tanır. Ancak her kurum YKB'yi yapı kullanma izni ile bire bir eşdeğer saymaz. İşyeri açma ruhsatında birçok belediye YKB'yi kabul ederken, bazı kurum başvurularında ek belge istenebilir. Başvurudan önce ilgili belediye veya İl/İlçe Sağlık Müdürlüğü ile teyit etmenizi öneririz.
YKB'li binada eczane, muayenehane veya klinik açılabilir mi?
Sağlık birimi ruhsatlarında yönetmelikler yapı kullanma izin belgesi veya yapı ruhsatı arar; Yapı Kayıt Belgesi'nin bu şartı karşılayıp karşılamadığı İl Sağlık Müdürlüğü uygulamasına göre değişebilmektedir. Bu nedenle YKB'li bir mekânda başvuru yapmadan önce, ruhsatı verecek kurumla belge geçerliliğini yazılı olarak teyit etmek en güvenli yoldur. Mekânın kroki ve rölöve tarafını ise her durumda mimar onaylı hazırlamak gerekir.
Yapı Kayıt Belgesi olan yerde kroki yine gerekir mi?
Evet. YKB yapının kaydını gösterir; işyeri açma ruhsatı, sağlık birimi başvurusu veya kat mülkiyeti işlemlerinde mekânın güncel durumunu gösteren ölçekli, mimar onaylı kroki ve rölöve ayrıca istenir. YKB'nin varlığı kroki zorunluluğunu kaldırmaz.
Yapı Kayıt Belgesi başvurusu hâlâ yapılabiliyor mu?
Hayır. YKB başvuruları, 2018'de tanınan süre içinde e-Devlet üzerinden alındı ve başvuru dönemi kapandı. Bugün yeni başvuru alınmamaktadır; mevcut belgeler geçerliliğini korur. Yeni bir düzenleme çıkarsa resmi kaynağı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'dır (csb.gov.tr).
YKB'li yapıda satış veya kat mülkiyeti için neden rölöve isteniyor?
Kat mülkiyetine geçiş ve bazı tapu işlemlerinde yapının mevcut durumunun ölçülü çizimi (rölöve) gerekir; çünkü YKB beyan usulüyle alınmıştır ve yapının gerçek ölçülerini içermez. Yerinde ölçü alınarak hazırlanan mimar onaylı rölöve, bu işlemlerin teknik dayanağıdır.
YKB’li mekânda kroki
Yapı kayıt belgesi olan mekânlarda çizim, mevcut durumu birebir yansıtmalı. Yerinde ölçümle gerçek durumu çiziyoruz.
WhatsApp’tan Yazın Teklif Formu
Rölöve çizimi İstanbul sayfasına da bakabilirsiniz.
YKB'li mekânınız için krokinizi aynı gün teslim alın.
Mekân bilgisi ve fotoğrafları WhatsApp'tan iletin; belge durumunuza göre yol haritasını birlikte çıkaralım.