1/100 ve 1/50 Ölçekli Kroki Nedir? Nasıl Çizilir?

Ruhsat başvurularında 1/100 ölçekli kroki sık duyulan bir ifadedir. Bu rehberde ölçeğin ne anlama geldiğini, 1/50 ile 1/100 farkını ve doğru bir krokide olması gerekenleri açıkladık.

Son güncelleme: 2 Temmuz 2026

Ölçek ne demek?

Ölçek, çizimdeki bir uzunluğun gerçekteki uzunluğa oranıdır. 1/100 ölçek, kâğıttaki 1 cm'in gerçekte 100 cm (1 metre) olduğu anlamına gelir. 1/50 ölçekte ise kâğıttaki 1 cm gerçekte 50 cm'dir; yani 1/50, 1/100'e göre iki kat daha büyük ve detaylı bir çizimdir.

1/50 mi, 1/100 mü kullanılır?

Hangi ölçeğin kullanılacağı, başvurulan kuruma ve mekânın büyüklüğüne göre değişir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurularında çoğunlukla 1/100 tercih edilir. Eczane, muayenehane ve diş kliniği gibi küçük ve detay gerektiren sağlık birimlerinde ise bölümlerin net görünmesi için sıklıkla 1/50 kullanılır. İlgili müdürlük belirli bir ölçek talep ediyorsa o esas alınır.

Kroki, rölöve ve vaziyet planı farkı

• Kroki: Mekânın ölçekli, kuşbakışı yerleşim planıdır; bölümleri, ölçüleri ve kullanım amacını gösterir.
• Rölöve: Mevcut yapının yerinde ölçülerek plan, kesit ve görünüşlerinin çizilmesidir; mevcut durumu daha kapsamlı belgeler.
• Vaziyet planı: Yapının parsel içindeki konumunu, çevre yapıları ve cadde/sokak ilişkisini gösteren plandır.

Ayrıntılı karşılaştırma için Rölöve Nedir? Kroki ile Farkı yazımıza bakabilirsiniz.

Doğru bir krokide neler bulunur?

• Mekânın net iç ölçüleri ve toplam kullanım alanı (m²)
• Bölümlerin adlandırılması ve her birinin metrekaresi
• Kapı ve pencerelerin doğru sembollerle gösterimi (kapılar açılış yönüyle, pencereler duvar üzerinde)
• Kapı genişlikleri ve dolaşım alanları
• Kuzey yönü işareti ve ölçek bilgisi
• Mimar veya mühendis kaşe ve imzası

Kroki nasıl çizilir?

Önce mekâna gelinir ve son teknoloji ölçüm cihazlarıyla yerinde hassas ölçü alınır. Ölçüler AutoCAD ortamına aktarılır, bölümlendirme başvurulacak kurumun yönetmeliğine göre kurgulanır ve seçilen ölçekte çizilir. Çizim, yetkili mimar imzası ve kaşesiyle DWG, ölçekli PDF ve ıslak imzalı kağıt çıktı olarak teslim edilir. Kroki ve rölöve çizimi hizmetimizde standart çizimler aynı gün hazırlanır. Krokinin genel tanımı ve türleri için kroki nedir, çizimde kullanılan gösterimler için kroki çizim sembolleri yazısına bakabilirsiniz.

Neden ölçek doğruluğu önemli?

Ölçeği yanlış veya tutarsız bir kroki, denetimde reddedilir ve başvuruyu geciktirir. Bölümlerin gerçek ölçülerle uyumlu, ölçeğin net belirtilmiş ve kaşe-imzanın eksiksiz olması, başvurunun tek seferde sonuçlanmasını sağlar.

Sık sorulan sorular

1/100 ölçek ne demek?
Çizimdeki 1 cm'in gerçekte 100 cm yani 1 metre olduğu anlamına gelir.

Basılı bir plandan gerçek ölçüyü nasıl hesaplarım?
Cetvelle ölçtüğünüz değeri ölçek katsayısıyla çarpın. 1/100 ölçekli planda 4,5 santimetre ölçtüyseniz gerçek uzunluk 4,5 metredir. Çizim küçültülerek basılmışsa yazılı ölçek yerine ölçek çubuğunu kullanın.

Ölçek çubuğu ile yazılı ölçek arasındaki fark nedir?
Yazılı ölçek yalnızca çizim orijinal boyutunda basıldığında geçerlidir. Ölçek çubuğu çizimle birlikte küçülüp büyüdüğü için fotokopi veya yeniden boyutlandırma durumunda da doğru kalır.

1/50 ile 1/100 arasındaki fark nedir?
1/50 ölçek, 1/100'e göre iki kat daha büyük ve detaylı çizimdir; küçük sağlık birimlerinde bölümlerin net görünmesi için tercih edilir.

Kroki ile vaziyet planı aynı şey mi?
Hayır. Kroki mekânın ölçekli iç yerleşimini, vaziyet planı ise yapının parsel ve çevre ile ilişkisini gösterir.

Ölçek pratikte nasıl okunur?

Ölçek, çizimdeki uzunluk ile gerçek uzunluk arasındaki orandır. Basitçe:

• 1/100 ölçekte çizim üzerindeki 1 santimetre, gerçekte 1 metreye karşılık gelir.
• 1/50 ölçekte çizim üzerindeki 2 santimetre, gerçekte 1 metreye karşılık gelir; yani aynı mekân kâğıt üzerinde iki kat büyük görünür.

Basılı bir plandan ölçü almak isterseniz cetvelle ölçtüğünüz değeri ölçek katsayısıyla çarpmanız yeterlidir. 1/100 ölçekli bir planda 4,5 santimetre ölçtüyseniz gerçek uzunluk 4,5 metredir.

Kâğıt boyutu ölçeği nasıl belirler?

Ölçek seçimi yalnızca tercih meselesi değildir; mekânın kâğıda sığması gerekir. Küçük bir muayenehane 1/50 ölçekte A3 kâğıda rahat sığarken, geniş bir poliklinik aynı ölçekte sığmaz ve 1/100'e düşülür. Ölçek küçüldükçe (1/50'den 1/100'e) çizim küçülür, ayrıntı azalır; büyüdükçe ayrıntı artar ama kâğıt ihtiyacı büyür. Doğru ölçek, mekânın tamamının tek paftada okunabildiği en büyük ölçektir.

Ölçek çubuğu neden önemli?

Paftaya yazılan "1/100" ifadesi, çizim orijinal boyutunda basıldığı sürece geçerlidir. Bir plan küçültülerek fotokopiyle çoğaltıldığında yazılı ölçek yanıltıcı hâle gelir. Ölçek çubuğu (grafik ölçek) bu sorunu çözer: çizimle birlikte küçüldüğü için oran her koşulda korunur. Bu nedenle profesyonel çizimlerde hem yazılı ölçek hem ölçek çubuğu bulunur.

Yanlış ölçek başvuruyu nasıl etkiler?

Kurum, dosyadaki krokiyi yerinde denetimde gördüğü gerçek durumla karşılaştırır. Ölçek hatalıysa hesaplanan net alan da hatalı çıkar ve mekân, yönetmelikteki asgari alan şartını karşılamıyor gibi görünebilir. Bu durumda başvuru eksiklik nedeniyle iade edilir ve süreç haftalarca uzayabilir. Başvurudan önce sorulacak en pratik soru şudur: krokideki toplam net alan, yerinde ölçülen alanla tutuyor mu?

Hangi belgede hangi ölçek kullanılır?

• Kroki ve rölöve: yaygın olarak 1/50, kapsamlı yapılarda 1/100
• Vaziyet planı: binanın parsel içindeki konumunu gösterdiği için daha küçük ölçek kullanılır
• Detay çizimleri: merdiven ve özel imalatlar için daha büyük ölçek

Çizim hizmeti için mimar onaylı kroki sayfamıza bakabilirsiniz.

Ücretsiz Teklif Alın   0542 205 72 66

Bunlar da işinize yarayabilir